TinhGia999
Member
Khủng hoảng thanh khoản do đóng cửa chính phủ Mỹ: Tác động dây chuyền lên thị trường tài chính toàn cầu
Đợt đóng cửa chính phủ Mỹ kéo dài sang ngày thứ 36 đã đặt hệ thống tài chính toàn cầu vào tình trạng căng thẳng sâu rộng, phản ánh qua sự lao dốc đồng loạt của các thị trường – từ Nasdaq, Bitcoin, cổ phiếu công nghệ cho đến Nikkei và thậm chí cả vàng, trái phiếu vốn được xem là tài sản trú ẩn an toàn. Báo cáo phân tích mới nhất chỉ ra rằng cốt lõi của biến động này không nằm ở yếu tố tâm lý hay biến cố thị trường thông thường, mà bắt nguồn từ một cuộc khủng hoảng thanh khoản mang tính cấu trúc.
Yếu tố trọng tâm là tình trạng dòng tiền bị rút khỏi Treasury General Account (TGA) trong bối cảnh chính phủ ngừng chi ngân sách. Khi hàng trăm tỷ USD bị "đóng băng" trong tài khoản Kho bạc thay vì lưu thông vào nền kinh tế, thị trường cho vay qua đêm – vốn phụ thuộc mạnh vào nguồn tài sản đảm bảo chất lượng cao (HQLA) – rơi vào trạng thái căng thẳng. Lãi suất repo tăng vọt phản ánh thiếu hụt thanh khoản cục bộ, kéo theo sự hoảng loạn của các tổ chức tài chính sử dụng repo làm nguồn vốn ngắn hạn.
Tác động lan rộng sang các lĩnh vực dễ tổn thương nhất: bất động sản thương mại và cho vay mua ô tô. Khi chi phí vốn tăng và điều kiện tín dụng thắt chặt, các doanh nghiệp bất động sản đối mặt nguy cơ vỡ nợ do không tái cấp vốn được khoản vay đến hạn. Tương tự, tỷ lệ vỡ nợ trong cho vay ô tô tăng mạnh khi người vay gặp khó khăn trong môi trường lãi suất cao.
Cuối cùng, sự lao dốc của thị trường toàn cầu trong hai ngày gần đây không chỉ phản ánh bế tắc chính trị tại Washington, mà là lời cảnh báo về mức độ phụ thuộc của hệ thống tài chính vào dòng tiền ngân khố. Khi “huyết mạch” này bị chặn lại, toàn bộ cấu trúc thị trường lập tức cảm nhận tác động.
Tuy nhiên, đợt đóng cửa chính phủ đã khiến cơ chế này bị đảo ngược hoàn toàn. Kho bạc vẫn thu tiền nhưng không thể chi do ngân sách không được phê duyệt, biến TGA thành một “hố đen thanh khoản” khi tiền chỉ vào mà không ra. Chỉ trong 20 ngày, số dư TGA tăng từ 800 tỷ USD lên hơn 1 nghìn tỷ USD, tương đương việc hút hơn 200 tỷ USD khỏi thị trường. Các chuyên gia ước tính gần 700 tỷ USD thanh khoản đã biến mất chỉ trong một tháng—mức độ tác động tương đương nhiều đợt tăng lãi suất hoặc thắt chặt định lượng mạnh.
Hệ quả lan nhanh: dự trữ ngân hàng suy giảm, chi phí vay tăng, và các tài sản nhạy cảm với thanh khoản bị bán tháo. Tiền mã hóa chịu cú sốc đầu tiên với 20 tỷ USD bị thanh lý, tiếp đó là đà giảm của cổ phiếu công nghệ và chỉ số Nasdaq. Đợt bán tháo toàn cầu phản ánh tác động sâu rộng của sự thắt chặt âm thầm nhưng nguy hiểm này đối với hệ thống tài chính.
Chỉ báo SOFR, vốn phản ánh chi phí vay mượn có bảo đảm, đã tăng lên 4,22% vào ngày 31/10—mức tăng trong ngày lớn nhất trong vòng một năm và vượt qua cả trần lãi suất quỹ liên bang của Fed. Việc SOFR vượt xa lãi suất điều hành cho thấy hệ thống đang bị “khô máu” nghiêm trọng: chi phí vay thực tế đã mất liên kết với định hướng chính sách tiền tệ.
Chỉ số SOFR | Nguồn: Federal Reserve Bank of New York
Điểm cảnh báo thứ hai là việc sử dụng SRF—kênh repo khẩn cấp của Fed—tăng mạnh lên hơn 50 tỷ USD, mức cao nhất kể từ giai đoạn hoảng loạn tháng 3/2020. Việc các ngân hàng phải tìm đến SRF cho thấy họ không còn đủ tài sản thế chấp lưu động để tự xoay vòng vốn trên thị trường mở. Đây là tín hiệu rõ ràng rằng hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt USD sâu rộng, đẩy căng thẳng thanh khoản lên mức báo động.
Mức sử dụng SRF | Nguồn: Federal Reserve Bank of New York
Làn sóng vỡ nợ này đang truyền rủi ro sang các ngân hàng khu vực, REITs và quỹ hưu trí — những tổ chức nắm giữ phần lớn CMBS. Đồng thời, thị trường cho vay ô tô cũng đối mặt áp lực lớn khi lãi suất subprime lên tới 18–20%, đẩy tỷ lệ vỡ nợ lên gần 10%. Khi giá ô tô mới vượt ngưỡng 50.000 USD và tổng nợ quá hạn tăng 50% trong 15 năm, nhóm vay rủi ro trở thành tâm điểm bất ổn.
Cùng lúc, khủng hoảng năng lượng khiến hóa đơn điện tăng hơn 11% từ đầu năm, buộc nhiều hộ gia đình như trường hợp ở Florida phải lựa chọn giữa chi phí sinh hoạt và chăm sóc y tế. Chuỗi áp lực chồng chéo này cho thấy khủng hoảng thanh khoản không chỉ là vấn đề tài chính mà đang bộc lộ những điểm yếu cấu trúc sâu sắc của nền kinh tế Mỹ.
Tỷ lệ vỡ nợ CMBS văn phòng Hoa Kỳ | Nguồn: Wolf Street
Cùng lúc, khủng hoảng năng lượng khiến hóa đơn điện tăng hơn 11% từ đầu năm, buộc nhiều hộ gia đình như trường hợp ở Florida phải lựa chọn giữa chi phí sinh hoạt và chăm sóc y tế. Chuỗi áp lực chồng chéo này cho thấy khủng hoảng thanh khoản không chỉ là vấn đề tài chính mà đang bộc lộ những điểm yếu cấu trúc sâu sắc của nền kinh tế Mỹ.
Số liệu cuối cùng trước đóng cửa càng đáng lo ngại hơn: chỉ 22.000 việc làm mới trong tháng 8, trong khi dữ liệu lịch sử bị điều chỉnh giảm tới 911.000 việc làm. Điều này cho thấy sức khỏe thị trường lao động yếu hơn nhiều so với báo cáo công bố. Cùng lúc, hàng loạt công ty lớn — Amazon, UPS và các doanh nghiệp bán lẻ — đồng loạt cắt giảm nhân sự, trong khi tuyển dụng tại Mỹ gần như đóng băng trong năm 2025.
Lịch sử kinh tế cho thấy thất nghiệp gia tăng thường là tín hiệu báo trước suy thoái. Nếu áp lực lao động tiếp tục lan rộng, nguy cơ suy thoái toàn diện có thể vượt xa ảnh hưởng của khủng hoảng thanh khoản hiện tại.
Trong khi đó, các định chế như Goldman Sachs và Citi giữ quan điểm trung lập, kỳ vọng đóng cửa sẽ sớm kết thúc, qua đó giải phóng khoản tiền mặt lớn bị mắc kẹt trong TGA. Dù theo kịch bản nào, lịch sử cho thấy mọi cú sốc thanh khoản cuối cùng đều buộc Fed phải bơm tiền—hàm ý rằng áp lực hiện tại có thể chỉ là phần mở đầu của một chu kỳ nới lỏng lớn hơn.
31% nợ chính phủ Hoa Kỳ (khoảng 7 nghìn tỷ USD) đến hạn trong năm tới—cộng thêm phát hành mới, tổng có thể đạt 10 nghìn tỷ USD | Nguồn: Apollo Academy
Đợt đóng cửa chính phủ Mỹ kéo dài sang ngày thứ 36 đã đặt hệ thống tài chính toàn cầu vào tình trạng căng thẳng sâu rộng, phản ánh qua sự lao dốc đồng loạt của các thị trường – từ Nasdaq, Bitcoin, cổ phiếu công nghệ cho đến Nikkei và thậm chí cả vàng, trái phiếu vốn được xem là tài sản trú ẩn an toàn. Báo cáo phân tích mới nhất chỉ ra rằng cốt lõi của biến động này không nằm ở yếu tố tâm lý hay biến cố thị trường thông thường, mà bắt nguồn từ một cuộc khủng hoảng thanh khoản mang tính cấu trúc.
Yếu tố trọng tâm là tình trạng dòng tiền bị rút khỏi Treasury General Account (TGA) trong bối cảnh chính phủ ngừng chi ngân sách. Khi hàng trăm tỷ USD bị "đóng băng" trong tài khoản Kho bạc thay vì lưu thông vào nền kinh tế, thị trường cho vay qua đêm – vốn phụ thuộc mạnh vào nguồn tài sản đảm bảo chất lượng cao (HQLA) – rơi vào trạng thái căng thẳng. Lãi suất repo tăng vọt phản ánh thiếu hụt thanh khoản cục bộ, kéo theo sự hoảng loạn của các tổ chức tài chính sử dụng repo làm nguồn vốn ngắn hạn.
Tác động lan rộng sang các lĩnh vực dễ tổn thương nhất: bất động sản thương mại và cho vay mua ô tô. Khi chi phí vốn tăng và điều kiện tín dụng thắt chặt, các doanh nghiệp bất động sản đối mặt nguy cơ vỡ nợ do không tái cấp vốn được khoản vay đến hạn. Tương tự, tỷ lệ vỡ nợ trong cho vay ô tô tăng mạnh khi người vay gặp khó khăn trong môi trường lãi suất cao.
Cuối cùng, sự lao dốc của thị trường toàn cầu trong hai ngày gần đây không chỉ phản ánh bế tắc chính trị tại Washington, mà là lời cảnh báo về mức độ phụ thuộc của hệ thống tài chính vào dòng tiền ngân khố. Khi “huyết mạch” này bị chặn lại, toàn bộ cấu trúc thị trường lập tức cảm nhận tác động.
Hố Đen Tài Chính Của Kho Bạc Hoa Kỳ
Tài khoản Tổng Kho bạc (TGA) của Hoa Kỳ đóng vai trò như trung tâm thanh toán then chốt trong hệ thống tài chính quốc gia, đảm nhiệm việc tiếp nhận mọi nguồn thu liên bang và phân phối chi tiêu công. Trong điều kiện bình thường, TGA vận hành như một “điểm trung chuyển” giúp duy trì dòng tiền liên tục giữa chính phủ và khu vực tư nhân, qua đó bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính.Tuy nhiên, đợt đóng cửa chính phủ đã khiến cơ chế này bị đảo ngược hoàn toàn. Kho bạc vẫn thu tiền nhưng không thể chi do ngân sách không được phê duyệt, biến TGA thành một “hố đen thanh khoản” khi tiền chỉ vào mà không ra. Chỉ trong 20 ngày, số dư TGA tăng từ 800 tỷ USD lên hơn 1 nghìn tỷ USD, tương đương việc hút hơn 200 tỷ USD khỏi thị trường. Các chuyên gia ước tính gần 700 tỷ USD thanh khoản đã biến mất chỉ trong một tháng—mức độ tác động tương đương nhiều đợt tăng lãi suất hoặc thắt chặt định lượng mạnh.
Hệ quả lan nhanh: dự trữ ngân hàng suy giảm, chi phí vay tăng, và các tài sản nhạy cảm với thanh khoản bị bán tháo. Tiền mã hóa chịu cú sốc đầu tiên với 20 tỷ USD bị thanh lý, tiếp đó là đà giảm của cổ phiếu công nghệ và chỉ số Nasdaq. Đợt bán tháo toàn cầu phản ánh tác động sâu rộng của sự thắt chặt âm thầm nhưng nguy hiểm này đối với hệ thống tài chính.
Số dư TGA | Nguồn: MicroMacro
Thị trường tài chính đang bước vào giai đoạn “sốt thanh khoản” rõ rệt, và dấu hiệu nổi bật nhất chính là sự biến động mạnh trên thị trường vay qua đêm, nơi phản ánh trực tiếp tình trạng khan hiếm vốn giữa các ngân hàng. Khi dòng tiền từ TGA bị giữ lại trong Kho bạc, thanh khoản toàn hệ thống suy giảm nhanh chóng, buộc các tổ chức tài chính phải cạnh tranh gay gắt để tiếp cận nguồn vốn ngắn hạn. Điều này làm lãi suất vay qua đêm tăng vọt—một dấu hiệu kinh điển của tình trạng thiếu thanh khoản mang tính hệ thống.
Chỉ báo SOFR, vốn phản ánh chi phí vay mượn có bảo đảm, đã tăng lên 4,22% vào ngày 31/10—mức tăng trong ngày lớn nhất trong vòng một năm và vượt qua cả trần lãi suất quỹ liên bang của Fed. Việc SOFR vượt xa lãi suất điều hành cho thấy hệ thống đang bị “khô máu” nghiêm trọng: chi phí vay thực tế đã mất liên kết với định hướng chính sách tiền tệ.
Chỉ số SOFR | Nguồn: Federal Reserve Bank of New York
Điểm cảnh báo thứ hai là việc sử dụng SRF—kênh repo khẩn cấp của Fed—tăng mạnh lên hơn 50 tỷ USD, mức cao nhất kể từ giai đoạn hoảng loạn tháng 3/2020. Việc các ngân hàng phải tìm đến SRF cho thấy họ không còn đủ tài sản thế chấp lưu động để tự xoay vòng vốn trên thị trường mở. Đây là tín hiệu rõ ràng rằng hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt USD sâu rộng, đẩy căng thẳng thanh khoản lên mức báo động.
Mức sử dụng SRF | Nguồn: Federal Reserve Bank of New York
Gia Tăng Vỡ Nợ
Sự thiếu hụt thanh khoản trong hệ thống tài chính đang nhanh chóng lan sang nền kinh tế thực, đặc biệt tại các lĩnh vực vốn đã suy yếu sau đại dịch. Bất động sản thương mại là điểm nổ đầu tiên. Theo dữ liệu từ Trepp, tỷ lệ vỡ nợ CMBS văn phòng tại Mỹ đạt 11,8% vào tháng 10/2025 — mức cao nhất trong lịch sử, vượt cả đỉnh 2008. Đáng chú ý, chỉ trong ba năm, tỷ lệ này đã tăng gần mười lần, từ mức 1,8%, phản ánh sự sụt giảm giá trị tài sản nghiêm trọng khi nhu cầu văn phòng tiếp tục lao dốc trong kỷ nguyên làm việc hybrid. Trường hợp Bravern Office Commons, từng được Microsoft thuê toàn bộ và định giá 605 triệu USD, nay chỉ còn 268 triệu USD và đã vỡ nợ, cho thấy quy mô thiệt hại không còn chỉ mang tính cục bộ.Làn sóng vỡ nợ này đang truyền rủi ro sang các ngân hàng khu vực, REITs và quỹ hưu trí — những tổ chức nắm giữ phần lớn CMBS. Đồng thời, thị trường cho vay ô tô cũng đối mặt áp lực lớn khi lãi suất subprime lên tới 18–20%, đẩy tỷ lệ vỡ nợ lên gần 10%. Khi giá ô tô mới vượt ngưỡng 50.000 USD và tổng nợ quá hạn tăng 50% trong 15 năm, nhóm vay rủi ro trở thành tâm điểm bất ổn.
Cùng lúc, khủng hoảng năng lượng khiến hóa đơn điện tăng hơn 11% từ đầu năm, buộc nhiều hộ gia đình như trường hợp ở Florida phải lựa chọn giữa chi phí sinh hoạt và chăm sóc y tế. Chuỗi áp lực chồng chéo này cho thấy khủng hoảng thanh khoản không chỉ là vấn đề tài chính mà đang bộc lộ những điểm yếu cấu trúc sâu sắc của nền kinh tế Mỹ.
Tỷ lệ vỡ nợ CMBS văn phòng Hoa Kỳ | Nguồn: Wolf Street
Cùng lúc, khủng hoảng năng lượng khiến hóa đơn điện tăng hơn 11% từ đầu năm, buộc nhiều hộ gia đình như trường hợp ở Florida phải lựa chọn giữa chi phí sinh hoạt và chăm sóc y tế. Chuỗi áp lực chồng chéo này cho thấy khủng hoảng thanh khoản không chỉ là vấn đề tài chính mà đang bộc lộ những điểm yếu cấu trúc sâu sắc của nền kinh tế Mỹ.
Hóa Đơn Điện Tăng Vọt
Cùng lúc đó, giá năng lượng tăng cao đang gây áp lực lên nhiều hộ gia đình. Trong bối cảnh lạm phát, hóa đơn điện ngày càng trở thành gánh nặng. Từ đầu năm 2025, hóa đơn điện trung bình của hộ gia đình Hoa Kỳ đã tăng hơn 11%.Giá điện trung bình Hoa Kỳ (USD/kWh) | Nguồn: Federal Reserve Bank of St. Louis (FRED)
Thị Trường Lao Động Suy Yếu
Thị trường lao động Mỹ đang phát đi tín hiệu suy yếu rõ rệt, trở thành mắt xích quan trọng trong bức tranh kinh tế đầy rủi ro hiện tại. Đợt đóng cửa chính phủ không chỉ hút cạn thanh khoản mà còn làm tê liệt khả năng thu thập dữ liệu kinh tế của Fed, buộc cơ quan này phải “bay mù” trong giai đoạn then chốt. Khi các báo cáo chính thức bị đình trệ, thị trường phải dựa vào dữ liệu tư nhân như ADP, vốn cho thấy việc làm tư nhân giảm 32.000 trong tháng 9 — lần đầu sụt giảm liên tiếp kể từ đại dịch.Số liệu cuối cùng trước đóng cửa càng đáng lo ngại hơn: chỉ 22.000 việc làm mới trong tháng 8, trong khi dữ liệu lịch sử bị điều chỉnh giảm tới 911.000 việc làm. Điều này cho thấy sức khỏe thị trường lao động yếu hơn nhiều so với báo cáo công bố. Cùng lúc, hàng loạt công ty lớn — Amazon, UPS và các doanh nghiệp bán lẻ — đồng loạt cắt giảm nhân sự, trong khi tuyển dụng tại Mỹ gần như đóng băng trong năm 2025.
Lịch sử kinh tế cho thấy thất nghiệp gia tăng thường là tín hiệu báo trước suy thoái. Nếu áp lực lao động tiếp tục lan rộng, nguy cơ suy thoái toàn diện có thể vượt xa ảnh hưởng của khủng hoảng thanh khoản hiện tại.
Việc làm phi nông nghiệp ADP Hoa Kỳ, Tháng 10/2023–Tháng 9/2025 | Nguồn: MicroMacro
Nhà Đầu Tư Đang “Đặt Cửa” Ra Sao?
Triển vọng của cuộc khủng hoảng thanh khoản hiện tại đang chia rẽ giới phân tích thành ba nhóm quan điểm rõ rệt. Phe bi quan cảnh báo rủi ro tương tự cú sốc cuối năm 2018, khi dự trữ ngân hàng rơi xuống mức nguy hiểm do Fed thu hẹp bảng cân đối. Với TGA tiếp tục hút vốn trong bối cảnh chính phủ đóng cửa, họ cho rằng khủng hoảng có thể kéo dài nếu Kho bạc không điều chỉnh mục tiêu số dư TGA trong báo cáo QRA. Ngược lại, nhóm lạc quan—tiêu biểu là Raoul Pal—xem đây là giai đoạn thắt chặt ngắn hạn trước “làn sóng thanh khoản mới”, được thúc đẩy bởi đáo hạn 10 nghìn tỷ USD nợ, chi tiêu ngân sách dồn nén sau khi mở cửa lại và chu kỳ nới lỏng trước bầu cử 2026.Trong khi đó, các định chế như Goldman Sachs và Citi giữ quan điểm trung lập, kỳ vọng đóng cửa sẽ sớm kết thúc, qua đó giải phóng khoản tiền mặt lớn bị mắc kẹt trong TGA. Dù theo kịch bản nào, lịch sử cho thấy mọi cú sốc thanh khoản cuối cùng đều buộc Fed phải bơm tiền—hàm ý rằng áp lực hiện tại có thể chỉ là phần mở đầu của một chu kỳ nới lỏng lớn hơn.
31% nợ chính phủ Hoa Kỳ (khoảng 7 nghìn tỷ USD) đến hạn trong năm tới—cộng thêm phát hành mới, tổng có thể đạt 10 nghìn tỷ USD | Nguồn: Apollo Academy
