alibagai22
Member
Chào mừng 500 anh em đã quay trở lại với "phòng thí nghiệm" bida!
Nếu ở Phần 1, chúng ta đã nói về nghệ thuật của sự kỷ luật, tư duy chiến thuật "vẽ bản đồ" để dọn bàn khi trời quang mây tạnh, thì hôm nay, ở Phần 2 này, chúng ta sẽ bước vào một thế giới hỗn loạn hơn, đen tối hơn, nhưng cũng quyến rũ hơn gấp bội.
Đó là thế giới của Kỹ thuật A Băng (Kick Shots) và Cân Băng (Bank Shots).
Đây là kỹ năng "sinh tồn" bắt buộc phải có. Bởi vì cuộc đời không như mơ, và đối thủ của bạn không phải lúc nào cũng tử tế. Sẽ có lúc bạn bị đối phương "chạy đạn" (safety), giấu nhẹm bi cái sau lưng một con bi khác, che kín mít đường đánh thẳng. Lúc này, nếu không biết dùng băng, bạn chỉ còn nước "cúng" lượt cơ và ngồi nhìn đối thủ dọn bàn.
Hôm nay, chúng ta sẽ mổ xẻ 3 yếu tố cốt lõi đang âm thầm phá hoại những cú a băng của bạn.
Hãy tưởng tượng băng cao su của bàn bida giống như một tấm nệm lò xo, hoặc mặt lưới của vợt tennis.
- Khi anh em đánh LỰC NHẸ (Soft / Medium Speed): Viên bi cái lăn tới, chạm nhẹ vào mặt băng. Băng cao su hầu như không bị biến dạng. Lúc này, viên bi nảy ra một cách tự nhiên nhất. Góc phản xạ sẽ GẦN BẰNG góc tới (vẫn có sai số nhỏ do ma sát vải, nhưng không đáng kể). Đây là lúc "hệ thống gương" hoạt động tốt nhất.
- Khi anh em đánh LỰC MẠNH (Hard Speed): Đây là lúc mọi thứ thay đổi. Với động năng lớn, viên bi cái không chỉ chạm vào bề mặt, mà nó LÚN SÂU vào trong lớp cao su.Theo định luật vật lý, khi cao su bị nén lại, nó sẽ tạo ra một lực đàn hồi đẩy ngược viên bi ra theo hướng VUÔNG GÓC với mặt băng.Kết quả? Thành phần lực đẩy vuông góc này sẽ triệt tiêu bớt đà di chuyển ngang của viên bi, khiến góc nảy ra bị HẸP LẠI (ngắn đi) so với góc tới.
Quy tắc vàng trong thực chiến:
- Cùng một điểm ngắm, đánh càng MẠNH, góc ra càng HẸP (bi đi ngắn).
- Cùng một điểm ngắm, đánh càng NHẸ, góc ra càng RỘNG (bi đi dài, gần với phản xạ gương).
Ứng dụng sai lầm thường gặp: Bạn cần a băng 2 băng để trúng mục tiêu. Bạn tính toán điểm nút số rất chuẩn. Nhưng vì sợ bi không đủ lực chạy, bạn nghiến răng đóng một cú thật mạnh. Kết quả: Bi cái đập vào băng 1, bị nén, nảy ra góc hẹp, đập sai điểm trên băng 2 và trượt mục tiêu cả mét.
Hãy nhìn hình ảnh minh họa dưới đây để thấy sự khác biệt khủng khiếp này:
Mình để đây thêm một đoạn Shorts, rất súc tích và đi thẳng vào vấn đề. Chỉ trong vài chục giây, Dr. Dave thực hiện các cú đánh vào cùng một điểm trên băng với tốc độ khác nhau. Mn tham khảo nhé!
Nhiều anh em nghĩ áp phê chỉ có tác dụng khi bi cái chạm bi mục tiêu (làm bi mục tiêu bị ném - throw), hoặc làm bi cái xoáy sau khi va chạm. Nhưng thực tế, áp phê tương tác cực mạnh với MẶT VẢI TRÊN THÀNH BĂNG.
Khi bi cái đang xoáy tít mà chạm vào băng, nó giống như bánh xe đang quay chạm xuống mặt đường. Nó sẽ tạo ra lực ma sát bám (grip).
Chúng ta chia làm 2 loại áp phê chính khi tương tác với băng:
A. Áp phê thuận (Running English) - "Mở rộng góc"
- Định nghĩa: Là loại áp phê mà chiều xoáy của bi cái CÙNG CHIỀU với hướng di chuyển sau khi nảy ra.
*Ví dụ: Bạn a băng vào băng bên phải, và bạn để áp phê phải (3 giờ). Khi chạm băng, bi cái đang xoáy theo chiều kim đồng hồ, nó sẽ "bám" vào băng và tự tăng tốc cho chính nó theo hướng nảy ra.
- Hiệu ứng: Bi cái nảy ra với tốc độ nhanh hơn và góc nảy ra RỘNG HƠN ĐÁNG KỂ so với góc tới.
- Ứng dụng: Dùng cho những cú a băng 3 băng cần chạy đường dài quanh bàn, hoặc khi bạn cần góc ra rộng để né một con bi khác.
B. Áp phê nghịch/Hãm (Reverse/Check English) - "Thu hẹp góc"
- Định nghĩa: Là loại áp phê mà chiều xoáy của bi cái NGƯỢC CHIỀU với hướng di chuyển sau khi nảy ra.
*Ví dụ: Bạn a băng vào băng bên phải, nhưng lại để áp phê trái (9 giờ). Khi chạm băng, bi cái đang xoáy ngược chiều kim đồng hồ. Nó sẽ "cắn" vào mặt vải, tạo ra lực ma sát hãm lại đà nảy ra.
- Hiệu ứng: Bi cái bị băng "giữ lại" một nhịp, nảy ra chậm hơn và góc cực kỳ HẸP, thậm chí có thể nảy ngược lại một chút nếu góc tới đủ thẳng.
- Ứng dụng - Cú đánh huyền thoại: Đây là chìa khóa của những cú "Z-Shot" (A băng hình chữ Z). Khi bị đối thủ giấu bi quá kỹ, các huyền thoại như Efren Reyes sẽ dùng áp phê nghịch cực đại vào băng ngắn, khiến bi cái nảy ra một góc siêu hẹp, chạy gần như song song với băng dài để tìm đến bi mục tiêu. Đó không phải ma thuật, đó là sự am hiểu sâu sắc về ma sát.
3. YẾU TỐ BỊ LÃNG QUÊN: ĐIỀU KIỆN BÀN (Table Conditions):
Tại sao cùng một công thức, bạn đánh ở bàn A thì trúng, sang bàn B lại trượt? Đây là lý do tại sao các Pro khi đến một giải đấu mới, họ phải dành hàng giờ chỉ để... đánh vào băng và quan sát.
- Vải nỉ (Cloth):
+ Nỉ mới (Slick cloth): Rất trơn. Ma sát ít. Hiệu ứng của áp phê sẽ giảm đi một chút, bi chạy dài hơn và góc ra thường rộng hơn.
+ Nỉ cũ/Bẩn (Grabby cloth): Ma sát lớn. Băng "cắn" áp phê rất mạnh. Đặc biệt là áp phê nghịch sẽ phản ứng cực gắt trên bàn nỉ cũ.
- Độ ẩm (Humidity): Trời nồm ẩm, vải hút nước, ma sát tăng lên. Bàn sẽ trở nên "lì" và băng cắn áp phê mạnh hơn, góc ra có xu hướng hẹp lại.
- Chất lượng cao su: Bàn xịn dùng cao su Artemis độ nẩy rất chuẩn. Bàn cỏ dùng cao su "lô" thì chỗ cứng chỗ mềm, góc nẩy lung tung không biết đường nào mà lần.
Anh Em xem thêm video của Dr. Dave để ông hướng dẫn 5 bài test nhanh ''cái bàn'' nha!
4. VŨ KHÍ THỰC CHIẾN: HỆ THỐNG TRUNG ĐIỂM (The Midpoint System):
Lý thuyết đã đủ đau đầu rồi. Bây giờ làm sao để áp dụng vào trận đấu khi thời gian suy nghĩ chỉ có hạn?
Với anh em chơi Pool (Bida lỗ), trừ khi anh em muốn chuyển sang chơi chuyên 3 băng, còn không thì đừng vội học mấy hệ thống bộ số phức tạp vội. Hãy bắt đầu bằng HỆ THỐNG TRUNG ĐIỂM. Nó giải quyết được 80-90% các pha A băng 1 băng thông thường.
Nguyên lý cốt lõi: Dựa trên tính chất đối xứng hình học.
Cách thực hiện từng bước (Kết hợp nhìn hình minh họa bên dưới):
a. Xác định vị trí: Nhìn vị trí Bi cái (Cue Ball) và Bi mục tiêu (Target Ball) mà anh em muốn trúng.
b. Tạo "Bóng ma": Tưởng tượng (hoặc dùng gậy đo ướm thử) một vị trí đối xứng của Bi mục tiêu qua thành băng mà anh em định đánh vào. Gọi đó là "Bi Bóng Ma" (Ghost Ball).
c. Kẻ đường thẳng: Hình dung một đường thẳng nối tâm Bi cái đến tâm Bi Bóng Ma.
d. Tìm điểm ngắm: Giao điểm của đường thẳng đó với mép băng chính là TRUNG ĐIỂM (Midpoint). Đây là điểm anh em cần ngắm vào.
e. Thực hiện cú đánh (QUAN TRỌNG): Hệ thống này chỉ đúng khi anh em đánh với LỰC TRUNG BÌNH và KHÔNG ÁP PHÊ (hoặc áp phê cực ít chỉ để bù trừ sai số). Nếu anh em thêm lực mạnh hoặc thêm áp phê, anh em phải tự bù trừ góc dựa trên kiến thức ở mục 1 và 2.
Anh em thấy đó, một cú A Băng thành công là sự tổng hòa của 4 yếu tố:
Chúc anh em có những đường a băng "ảo ma Canada" khiến đối thủ phải ngả mũ bái phục! Hẹn gặp lại ở các bài viết chuyên sâu tiếp theo.
Nếu ở Phần 1, chúng ta đã nói về nghệ thuật của sự kỷ luật, tư duy chiến thuật "vẽ bản đồ" để dọn bàn khi trời quang mây tạnh, thì hôm nay, ở Phần 2 này, chúng ta sẽ bước vào một thế giới hỗn loạn hơn, đen tối hơn, nhưng cũng quyến rũ hơn gấp bội.
Đó là thế giới của Kỹ thuật A Băng (Kick Shots) và Cân Băng (Bank Shots).
Đây là kỹ năng "sinh tồn" bắt buộc phải có. Bởi vì cuộc đời không như mơ, và đối thủ của bạn không phải lúc nào cũng tử tế. Sẽ có lúc bạn bị đối phương "chạy đạn" (safety), giấu nhẹm bi cái sau lưng một con bi khác, che kín mít đường đánh thẳng. Lúc này, nếu không biết dùng băng, bạn chỉ còn nước "cúng" lượt cơ và ngồi nhìn đối thủ dọn bàn.
Hôm nay, chúng ta sẽ mổ xẻ 3 yếu tố cốt lõi đang âm thầm phá hoại những cú a băng của bạn.
1. KẺ THÙ SỐ 1: ĐỘ NÉN CỦA BĂNG (Rail Compression) - Càng mạnh càng "ngắn"
Đây là yếu tố bị nhiều người chơi phong trào bỏ qua nhất. Anh em thường chỉ quan tâm đến điểm ngắm mà quên mất LỰC ĐÁNH (Speed).Hãy tưởng tượng băng cao su của bàn bida giống như một tấm nệm lò xo, hoặc mặt lưới của vợt tennis.
- Khi anh em đánh LỰC NHẸ (Soft / Medium Speed): Viên bi cái lăn tới, chạm nhẹ vào mặt băng. Băng cao su hầu như không bị biến dạng. Lúc này, viên bi nảy ra một cách tự nhiên nhất. Góc phản xạ sẽ GẦN BẰNG góc tới (vẫn có sai số nhỏ do ma sát vải, nhưng không đáng kể). Đây là lúc "hệ thống gương" hoạt động tốt nhất.
- Khi anh em đánh LỰC MẠNH (Hard Speed): Đây là lúc mọi thứ thay đổi. Với động năng lớn, viên bi cái không chỉ chạm vào bề mặt, mà nó LÚN SÂU vào trong lớp cao su.Theo định luật vật lý, khi cao su bị nén lại, nó sẽ tạo ra một lực đàn hồi đẩy ngược viên bi ra theo hướng VUÔNG GÓC với mặt băng.Kết quả? Thành phần lực đẩy vuông góc này sẽ triệt tiêu bớt đà di chuyển ngang của viên bi, khiến góc nảy ra bị HẸP LẠI (ngắn đi) so với góc tới.
Quy tắc vàng trong thực chiến:
- Cùng một điểm ngắm, đánh càng MẠNH, góc ra càng HẸP (bi đi ngắn).
- Cùng một điểm ngắm, đánh càng NHẸ, góc ra càng RỘNG (bi đi dài, gần với phản xạ gương).
Ứng dụng sai lầm thường gặp: Bạn cần a băng 2 băng để trúng mục tiêu. Bạn tính toán điểm nút số rất chuẩn. Nhưng vì sợ bi không đủ lực chạy, bạn nghiến răng đóng một cú thật mạnh. Kết quả: Bi cái đập vào băng 1, bị nén, nảy ra góc hẹp, đập sai điểm trên băng 2 và trượt mục tiêu cả mét.
Hãy nhìn hình ảnh minh họa dưới đây để thấy sự khác biệt khủng khiếp này:
Mình để đây thêm một đoạn Shorts, rất súc tích và đi thẳng vào vấn đề. Chỉ trong vài chục giây, Dr. Dave thực hiện các cú đánh vào cùng một điểm trên băng với tốc độ khác nhau. Mn tham khảo nhé!
2. KẺ THÙ SỐ 2: HIỆU ỨNG MA SÁT CỦA ÁP PHÊ (English/Spin):
Nếu lực nén là kẻ thù thầm lặng, thì Áp Phê chính là kẻ "bẻ cong" không gian lộ liễu nhất.Nhiều anh em nghĩ áp phê chỉ có tác dụng khi bi cái chạm bi mục tiêu (làm bi mục tiêu bị ném - throw), hoặc làm bi cái xoáy sau khi va chạm. Nhưng thực tế, áp phê tương tác cực mạnh với MẶT VẢI TRÊN THÀNH BĂNG.
Khi bi cái đang xoáy tít mà chạm vào băng, nó giống như bánh xe đang quay chạm xuống mặt đường. Nó sẽ tạo ra lực ma sát bám (grip).
Chúng ta chia làm 2 loại áp phê chính khi tương tác với băng:
A. Áp phê thuận (Running English) - "Mở rộng góc"
- Định nghĩa: Là loại áp phê mà chiều xoáy của bi cái CÙNG CHIỀU với hướng di chuyển sau khi nảy ra.
*Ví dụ: Bạn a băng vào băng bên phải, và bạn để áp phê phải (3 giờ). Khi chạm băng, bi cái đang xoáy theo chiều kim đồng hồ, nó sẽ "bám" vào băng và tự tăng tốc cho chính nó theo hướng nảy ra.
- Hiệu ứng: Bi cái nảy ra với tốc độ nhanh hơn và góc nảy ra RỘNG HƠN ĐÁNG KỂ so với góc tới.
- Ứng dụng: Dùng cho những cú a băng 3 băng cần chạy đường dài quanh bàn, hoặc khi bạn cần góc ra rộng để né một con bi khác.
B. Áp phê nghịch/Hãm (Reverse/Check English) - "Thu hẹp góc"
- Định nghĩa: Là loại áp phê mà chiều xoáy của bi cái NGƯỢC CHIỀU với hướng di chuyển sau khi nảy ra.
*Ví dụ: Bạn a băng vào băng bên phải, nhưng lại để áp phê trái (9 giờ). Khi chạm băng, bi cái đang xoáy ngược chiều kim đồng hồ. Nó sẽ "cắn" vào mặt vải, tạo ra lực ma sát hãm lại đà nảy ra.
- Hiệu ứng: Bi cái bị băng "giữ lại" một nhịp, nảy ra chậm hơn và góc cực kỳ HẸP, thậm chí có thể nảy ngược lại một chút nếu góc tới đủ thẳng.
- Ứng dụng - Cú đánh huyền thoại: Đây là chìa khóa của những cú "Z-Shot" (A băng hình chữ Z). Khi bị đối thủ giấu bi quá kỹ, các huyền thoại như Efren Reyes sẽ dùng áp phê nghịch cực đại vào băng ngắn, khiến bi cái nảy ra một góc siêu hẹp, chạy gần như song song với băng dài để tìm đến bi mục tiêu. Đó không phải ma thuật, đó là sự am hiểu sâu sắc về ma sát.
3. YẾU TỐ BỊ LÃNG QUÊN: ĐIỀU KIỆN BÀN (Table Conditions):
Tại sao cùng một công thức, bạn đánh ở bàn A thì trúng, sang bàn B lại trượt? Đây là lý do tại sao các Pro khi đến một giải đấu mới, họ phải dành hàng giờ chỉ để... đánh vào băng và quan sát.
- Vải nỉ (Cloth):
+ Nỉ mới (Slick cloth): Rất trơn. Ma sát ít. Hiệu ứng của áp phê sẽ giảm đi một chút, bi chạy dài hơn và góc ra thường rộng hơn.
+ Nỉ cũ/Bẩn (Grabby cloth): Ma sát lớn. Băng "cắn" áp phê rất mạnh. Đặc biệt là áp phê nghịch sẽ phản ứng cực gắt trên bàn nỉ cũ.
- Độ ẩm (Humidity): Trời nồm ẩm, vải hút nước, ma sát tăng lên. Bàn sẽ trở nên "lì" và băng cắn áp phê mạnh hơn, góc ra có xu hướng hẹp lại.
- Chất lượng cao su: Bàn xịn dùng cao su Artemis độ nẩy rất chuẩn. Bàn cỏ dùng cao su "lô" thì chỗ cứng chỗ mềm, góc nẩy lung tung không biết đường nào mà lần.
 Kinh nghiệm xương máu: Trước khi đánh một trận quan trọng ở bàn lạ, hãy thử vài đường a băng với các lực và áp phê khác nhau để "đọc vị" cái bàn đó. Đừng tin tưởng tuyệt đối vào trí nhớ của mình ở cái bàn cũ. |
Anh Em xem thêm video của Dr. Dave để ông hướng dẫn 5 bài test nhanh ''cái bàn'' nha!
4. VŨ KHÍ THỰC CHIẾN: HỆ THỐNG TRUNG ĐIỂM (The Midpoint System):
Lý thuyết đã đủ đau đầu rồi. Bây giờ làm sao để áp dụng vào trận đấu khi thời gian suy nghĩ chỉ có hạn?
Với anh em chơi Pool (Bida lỗ), trừ khi anh em muốn chuyển sang chơi chuyên 3 băng, còn không thì đừng vội học mấy hệ thống bộ số phức tạp vội. Hãy bắt đầu bằng HỆ THỐNG TRUNG ĐIỂM. Nó giải quyết được 80-90% các pha A băng 1 băng thông thường.
Nguyên lý cốt lõi: Dựa trên tính chất đối xứng hình học.
Cách thực hiện từng bước (Kết hợp nhìn hình minh họa bên dưới):
a. Xác định vị trí: Nhìn vị trí Bi cái (Cue Ball) và Bi mục tiêu (Target Ball) mà anh em muốn trúng.
b. Tạo "Bóng ma": Tưởng tượng (hoặc dùng gậy đo ướm thử) một vị trí đối xứng của Bi mục tiêu qua thành băng mà anh em định đánh vào. Gọi đó là "Bi Bóng Ma" (Ghost Ball).
c. Kẻ đường thẳng: Hình dung một đường thẳng nối tâm Bi cái đến tâm Bi Bóng Ma.
d. Tìm điểm ngắm: Giao điểm của đường thẳng đó với mép băng chính là TRUNG ĐIỂM (Midpoint). Đây là điểm anh em cần ngắm vào.
e. Thực hiện cú đánh (QUAN TRỌNG): Hệ thống này chỉ đúng khi anh em đánh với LỰC TRUNG BÌNH và KHÔNG ÁP PHÊ (hoặc áp phê cực ít chỉ để bù trừ sai số). Nếu anh em thêm lực mạnh hoặc thêm áp phê, anh em phải tự bù trừ góc dựa trên kiến thức ở mục 1 và 2.
TỔNG KẾT & LỜI KHUYÊN CUỐI CÙNG:
Anh em thấy đó, một cú A Băng thành công là sự tổng hòa của 4 yếu tố:- Điểm ngắm hình học (Hệ thống trung điểm).
- Điều chỉnh Lực (Bù trừ độ nén băng).
- Điều chỉnh Áp phê (Bù trừ ma sát).
- Cảm nhận bàn (Thích nghi môi trường).
Chúc anh em có những đường a băng "ảo ma Canada" khiến đối thủ phải ngả mũ bái phục! Hẹn gặp lại ở các bài viết chuyên sâu tiếp theo.
)
