Anh chỉ xem thôi
Member
Đây không còn là vấn đề kỹ thuật.
Đây là vấn đề lập pháp, và chỉ Quốc hội mới có quyền trả lời.
Vì vậy, tôi xin gửi đến Chủ tịch Quốc hội các chất vấn trực diện sau:
Chủ hộ kinh doanh:
Vậy theo logic nào, Quốc hội xếp họ vào nhóm “người lao động thuộc diện BHXH bắt buộc”?
Đây là lao động… hay đây là sinh tồn tự thân?
Quốc hội có thể trình bày căn cứ khoa học – pháp lý nào để gọi đây là “lao động phải đóng BHXH bắt buộc”?
Chủ hộ kinh doanh là ai?
Trong khi đó:
Doanh nghiệp nhà nước thua lỗ nghìn tỷ – không ai phải đóng thêm gì.
Vậy Quốc hội dựa trên tiêu chí gì để tăng gánh nặng bắt buộc lên nhóm nhỏ – yếu – thu nhập bấp bênh nhất?
Đã có đánh giá tác động xã hội hay chưa?
Chủ hộ kinh doanh đóng BHXH bắt buộc nhưng:
Đóng như người lao động – nhưng hưởng như… không có gì đáng kể.
Đây có phải là nguyên tắc lập pháp:
“Đóng thì bắt buộc – Hưởng thì tùy duyệt”?
Luật BHXH 2024 quy định bắt buộc đối với toàn bộ chủ hộ kinh doanh.
Vậy xin Chủ tịch Quốc hội trả lời rõ:
Một nhà nước pháp quyền phải dựa trên quyền tự quyết, không phải sự ép buộc.
Trong bối cảnh:
Chỉ có thu nhập là không tăng.
Nếu phải đóng thêm 585.000/tháng – cố định – không phụ thuộc doanh thu, Quốc hội có lường được việc:
Nếu điều đó xảy ra:
Ai chịu trách nhiệm?
Quốc hội có đứng ra nhận trách nhiệm hay tiếp tục để dân tự chịu?
Nhật bắt buộc, nhưng:
Bắt buộc nhưng công bằng – minh bạch – đáng tin.
Chỉ có Việt Nam:
Đây là mô hình chưa xuất hiện tại bất kỳ nền kinh tế thị trường nào.
Ở OECD:
Ở Việt Nam:
Không quốc gia văn minh nào làm như vậy.
Ở các nước:
Việt Nam đang xoá ranh giới này – đi ngược thông lệ quốc tế.
Chính sách này phục vụ ai?
Người dân, hay ngân sách?
Chủ tịch Quốc hội – xin hãy trả lời trước nhân dân.
Một quốc gia chỉ mạnh khi pháp luật bảo vệ người yếu thế, chứ không phải đặt gánh nặng lên vai họ.
Đây là vấn đề lập pháp, và chỉ Quốc hội mới có quyền trả lời.
Vì vậy, tôi xin gửi đến Chủ tịch Quốc hội các chất vấn trực diện sau:
1. Câu hỏi thứ nhất: Dựa vào cơ sở nào để coi một người “tự làm – tự ăn – tự chịu” là… người lao động bắt buộc phải đóng BHXH?
Chủ hộ kinh doanh:
- không ký hợp đồng lao động
- không có lương cố định
- không được ai trả công
- tự chịu 100% rủi ro lời – lỗ
Vậy theo logic nào, Quốc hội xếp họ vào nhóm “người lao động thuộc diện BHXH bắt buộc”?
Đây là lao động… hay đây là sinh tồn tự thân?
Quốc hội có thể trình bày căn cứ khoa học – pháp lý nào để gọi đây là “lao động phải đóng BHXH bắt buộc”?
2. Câu hỏi thứ hai: Vì sao Quốc hội chọn đánh vào nhóm yếu thế nhất trong nền kinh tế?
Chủ hộ kinh doanh là ai?
- Người bán quán phở 20 năm không nghỉ.
- Tiểu thương đóng thuế, đóng tiền chợ, gánh đủ mọi chi phí.
- Người nuôi gia đình bằng đúng đôi tay của mình.
Trong khi đó:
Doanh nghiệp nhà nước thua lỗ nghìn tỷ – không ai phải đóng thêm gì.
Vậy Quốc hội dựa trên tiêu chí gì để tăng gánh nặng bắt buộc lên nhóm nhỏ – yếu – thu nhập bấp bênh nhất?
Đã có đánh giá tác động xã hội hay chưa?
3. Câu hỏi thứ ba: Đóng BHXH bắt buộc nhưng không được hưởng quyền lợi tương xứng – có công bằng không?
Chủ hộ kinh doanh đóng BHXH bắt buộc nhưng:
- Không có bảo hiểm thất nghiệp
- Không được bồi thường khi phá sản
- Không được bảo vệ khi bị cưỡng chế – giải tỏa
- Không có lương cố định để làm căn cứ trích đóng
- Không được hưởng đầy đủ chế độ như người lao động
Đóng như người lao động – nhưng hưởng như… không có gì đáng kể.
Đây có phải là nguyên tắc lập pháp:
“Đóng thì bắt buộc – Hưởng thì tùy duyệt”?
4. Câu hỏi thứ tư: Người dân có quyền từ chối hay không?
Luật BHXH 2024 quy định bắt buộc đối với toàn bộ chủ hộ kinh doanh.
Vậy xin Chủ tịch Quốc hội trả lời rõ:
- Người dân có quyền không tham gia hay không?
- Nếu không có quyền từ chối → đây còn là BHXH hay chỉ là nghĩa vụ cưỡng chế tài chính áp lên nhóm yếu thế?
Một nhà nước pháp quyền phải dựa trên quyền tự quyết, không phải sự ép buộc.
5. Câu hỏi cuối: Ai chịu trách nhiệm nếu hàng trăm nghìn hộ kinh doanh phá sản vì quy định này?
Trong bối cảnh:
- Giá thực phẩm tăng
- Giá xăng tăng
- Giá đô la tăng
- Giá thuê mặt bằng tăng
Chỉ có thu nhập là không tăng.
Nếu phải đóng thêm 585.000/tháng – cố định – không phụ thuộc doanh thu, Quốc hội có lường được việc:
- hàng vạn tiểu thương phải bỏ chợ?
- hàng nghìn sạp nhỏ phải đóng cửa?
- hàng trăm nghìn gia đình mất kế sinh nhai?
Nếu điều đó xảy ra:
Ai chịu trách nhiệm?
Quốc hội có đứng ra nhận trách nhiệm hay tiếp tục để dân tự chịu?
VÌ SAO THẾ GIỚI KHÔNG LÀM NHƯ VIỆT NAM?
1. Ở các nước OECD (Mỹ – EU – Nhật – Hàn), chủ hộ kinh doanh KHÔNG phải đóng BHXH bắt buộc theo kiểu “đồng mức” như Việt Nam.
Mỹ
- Self-employed → tự nguyện, tự chọn mức thu nhập đóng.
- Thu nhập thấp → giảm hoặc miễn.
- Tuyệt đối không có chuyện “bắt buộc tất cả”.
Châu Âu (Đức – Pháp – Hà Lan – Ý)
- Chỉ bắt buộc với người có lợi nhuận cao hoặc ngành nghề đặc thù.
- Hộ nhỏ → được chọn không tham gia hoặc đóng mức thấp.
Hàn Quốc
- Người kinh doanh nhỏ không nằm trong diện bắt buộc.
- Khó khăn → xin giảm – xin miễn.
Nhật Bản
Nhật bắt buộc, nhưng:
- quyền lợi rõ ràng
- minh bạch
- lương hưu ổn định
- nhà nước chịu trách nhiệm đến cùng
- người dân tin vào hệ thống
Bắt buộc nhưng công bằng – minh bạch – đáng tin.
2. Không nước nào áp mức BHXH dựa trên “lương cơ sở” rồi bắt toàn bộ hộ kinh doanh phải đóng tối thiểu 585.000/tháng.
Chỉ có Việt Nam:
- Lấy lương cơ sở: 2.340.000
- Buộc đóng: 25% = 585.000/tháng
- Không xét thu nhập
- Không xét khả năng chi trả
- Không có quyền lựa chọn
Đây là mô hình chưa xuất hiện tại bất kỳ nền kinh tế thị trường nào.
3. Không nước nào bắt đóng BHXH nhưng… không cho quyền lợi tương xứng như Việt Nam.
Ở OECD:
- Có bảo hiểm thất nghiệp
- Tai nạn lao động
- Trợ cấp khi mất khách hàng
- Hỗ trợ khi thiên tai – dịch bệnh
Ở Việt Nam:
- Đóng 585.000/tháng
- Nhưng không có thất nghiệp – không tai nạn – không trợ cấp khi ngưng kinh doanh
Không quốc gia văn minh nào làm như vậy.
4. Không nước nào đánh đồng “người tự kinh doanh” với “người lao động”.
Ở các nước:
- Người lao động → BHXH bắt buộc
- Người tự kinh doanh → BHXH tự nguyện
Việt Nam đang xoá ranh giới này – đi ngược thông lệ quốc tế.
Vậy câu hỏi cuối cùng: Nếu thế giới không làm, tại sao Việt Nam làm?
Chính sách này phục vụ ai?
Người dân, hay ngân sách?
Chủ tịch Quốc hội – xin hãy trả lời trước nhân dân.
Một quốc gia chỉ mạnh khi pháp luật bảo vệ người yếu thế, chứ không phải đặt gánh nặng lên vai họ.