laohac111
Active member
Chứng khoán phái sinh là hợp đồng tài chính lấy giá trị từ tài sản cơ sở (cổ phiếu, chỉ số, hàng hóa…). Các loại chính gồm: kỳ hạn, tương lai, quyền chọn, hoán đổi. CKPS giúp phòng ngừa rủi ro, giao dịch 2 chiều, đòn bẩy cao và tăng thanh khoản thị trường. Ở Việt Nam, CKPS hoạt động từ 2017 với sản p chủ đạo là HĐTL chỉ số VN30.
Hẳn đối với anh em tham gia vào thị trường chứng khoán thì không xa lạ gì khi nhắc đến chứng khoán phái sinh. Vậy đâu là những rủi ro chính khi đầu tư vào chứng khoán phái sinh?
Rủi ro chính khi đầu tư chứng khoán phái sinh ?
Đầu tư vào chứng khoán phái sinh mang lại cơ hội sinh lời cao nhưng cũng đi kèm với những rủi ro đáng kể, đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức vững vàng và tâm lý vững vàng. Dưới đây là những rủi ro chính:
1. Đòn bẩy cao và biến động mạnh
2. Rủi ro thị trường và thông tin
3. Yêu cầu về kiến thức và tâm lý giao dịch
4. Rủi ro thanh toán và bù trừ (ít phổ biến hơn nhưng vẫn tồn tại)
1. Đòn bẩy cao và biến động mạnh
- Tỷ lệ đòn bẩy cao: Chứng khoán phái sinh thường có tỷ lệ đòn bẩy cao (ví dụ, khoảng 6 lần hoặc hơn). Điều này có nghĩa là chỉ cần ký quỹ một phần nhỏ giá trị hợp đồng, nhà đầu tư có thể kiểm soát một khối lượng tài sản lớn.
- Biến động giá nhanh và mạnh: Do đòn bẩy cao, giá của chứng khoán phái sinh có thể biến động rất mạnh và nhanh chóng theo biến động của tài sản cơ sở. Điều này có thể dẫn đến việc nhanh chóng thua lỗ hoặc thậm chí mất toàn bộ số vốn ký quỹ nếu thị trường đi ngược lại dự đoán của nhà đầu tư.
- Nguy cơ bị "call margin" và bán giải chấp: Khi tỷ lệ ký quỹ thực tế giảm xuống dưới mức duy trì, nhà đầu tư sẽ nhận được lệnh gọi ký quỹ bổ sung (margin call). Nếu không kịp thời bổ sung tiền, tài khoản của nhà đầu tư có thể bị bán giải chấp bắt buộc ở mức giá bất lợi để thu hồi nợ, dẫn đến thua lỗ nặng nề .
2. Rủi ro thị trường và thông tin
- Tác động mạnh từ thị trường cơ sở: Giá trị của chứng khoán phái sinh phụ thuộc vào tài sản cơ sở. Do đó, bất kỳ biến động bất lợi nào trên thị trường cơ sở (ví dụ, chỉ số VN30 giảm điểm) đều có thể ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ đến vị thế của nhà đầu tư phái sinh.
- Biến động kinh tế vĩ mô: Các yếu tố kinh tế vĩ mô, tin tức chính trị, hoặc sự kiện bất ngờ trên thị trường có thể gây ra những biến động giá khó lường, ảnh hưởng lớn đến các hợp đồng phái sinh.
- Rủi ro từ nhóm VN30: Đối với hợp đồng tương lai chỉ số VN30, nếu một hoặc một vài mã cổ phiếu trong nhóm VN30 chịu tác động tiêu cực mạnh từ các yếu tố vĩ mô, điều này có thể gây ra biến động lớn cho chỉ số và ảnh hưởng đến kết quả giao dịch phái sinh.
3. Yêu cầu về kiến thức và tâm lý giao dịch
- Cần kiến thức chuyên sâu: Giao dịch chứng khoán phái sinh đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức vững chắc về thị trường tài chính, cách thức hoạt động của các loại hợp đồng, cũng như khả năng phân tích kỹ thuật và cơ bản.
- Áp lực tâm lý: Biến động giá nhanh và mạnh có thể tạo ra áp lực tâm lý lớn. Nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định sai lầm do cảm xúc, mua/bán quá nhiều trong ngày theo biến động giá, dẫn đến thua lỗ.
- Tính kỷ luật trong giao dịch: Việc tuân thủ kỷ luật, đặt sẵn mức cắt lỗ/chốt lời và quản lý rủi ro là cực kỳ quan trọng, đặc biệt khi sử dụng đòn bẩy cao.
4. Rủi ro thanh toán và bù trừ (ít phổ biến hơn nhưng vẫn tồn tại)
- Thanh toán hàng ngày: Lãi/lỗ từ giao dịch phái sinh được tính và thanh toán hàng ngày. Điều này có nghĩa là tài khoản của nhà đầu tư có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức bởi biến động giá trong phiên, đòi hỏi việc theo dõi tài khoản liên tục.
- Rủi ro đối tác bù trừ (CCP): Mặc dù các giao dịch chứng khoán phái sinh thường được thanh toán bù trừ qua đối tác bù trừ trung tâm (CCP) để giảm thiểu rủi ro thanh toán, nhưng trong các trường hợp cực đoan, vẫn có những rủi ro tiềm ẩn liên quan đến hệ thống thanh toán .
Lời khuyên: Trang bị kiến thức, hiểu rõ ký quỹ – đòn bẩy, có thể luyện tập bằng tài khoản demo và bắt đầu với vốn nhỏ. Nên giao dịch cơ sở trước khi chuyển sang phái sinh để làm quen thị trường và tâm lý.
==============
Làm thế nào để quản lý rủi ro khi giao dịch chứng khoán phái sinh?
Làm thế nào để quản lý rủi ro khi giao dịch chứng khoán phái sinh?
1. Thiết lập Kỷ luật Vốn và Vị thế
Bảo toàn vốn là ưu tiên số 1. Nhà đầu tư không nên dùng toàn bộ tài sản để ký quỹ.
- Chỉ dùng một phần nhỏ vốn (≈25%) cho phái sinh để hạn chế rủi ro.
- Luôn xác định stop-loss trước khi vào lệnh.
- Hạn chế giữ vị thế qua đêm để tránh biến động bất ngờ.
Ký quỹ là cơ chế đảm bảo nghĩa vụ trong thị trường phái sinh.
- Theo dõi chặt tỷ lệ ký quỹ để tránh chạm mức cảnh báo.
- Bổ sung ký quỹ kịp thời khi bị margin call để không bị force sell.
Thị trường phái sinh không có quy luật cố định, do đó, nhà đầu tư cần tuân thủ nguyên tắc phòng vệ rủi ro dựa trên phân tích thực tế.
- Tránh giao dịch quá nhiều; đừng "bấm nút" vì cảm xúc.
- Dùng PTKT để tìm điểm vào/ra chính xác (khung 3M–15M).
- Chốt lời từng phần để giữ lợi nhuận.
Lòng tham, sợ hãi, hy vọng và hối tiếc là những cảm xúc chi phối giao dịch phái sinh do đòn bẩy cao.
- Tuân thủ chiến lược, kỷ luật stop-loss/take-profit.
- Không tham – không hy vọng – không nuôi lệnh lỗ.
- Đủ target thì dừng giao dịch.
- Không “all-in” phái sinh; giữ danh mục có tài sản an toàn hơn.
- Theo dõi phân tích từ chuyên gia để tránh nhiễu thông tin.
- Đừng chống lại trend: thị trường đang tăng thì ưu tiên long, đang giảm thì ưu tiên short.
- Vào lệnh ít – chuẩn hơn nhiều: chờ điểm đẹp, không FOMO.
- Luôn đặt stop-loss ngay khi mở vị thế; mất nhỏ còn hơn cháy tài khoản.
- Giữ kỷ luật: sai thì cắt, đúng thì giữ; đừng nuôi hy vọng khi lệnh đang lỗ.
- Đòn bẩy thấp khi thị trường nhiễu; chỉ tăng vị thế khi xu hướng rõ.
- Chốt lời theo kế hoạch; đừng để lãi thành lỗ vì tham.
- Ghi nhật ký giao dịch để rút kinh nghiệm – đây là thứ phân biệt trader sống sót và trader “bay màu”.

Hãy cùng theo dõi Hub88 để cập nhật thêm nhiều cơ hội đầu tư,
nhận định thị trường và tips sinh lời mỗi ngày nhé
nhận định thị trường và tips sinh lời mỗi ngày nhé
Sửa lần cuối:

